ZIYA: Journal of Islam and Spiritual Heritage («ЗИЯ: Ислам және рухани мұра») ғылыми журналында мақалалар қазақ, ағылшын, араб және орыс тілдерінде жарияланады.
Журналға ұсынылған барлық ғылыми мақалалар алдын ала редакциялық сараптамадан өтіп, содан кейін қосжақты жасырын рецензиялау (Double-blind peer review) тәртібімен тәуелсіз рецензенттерге жіберіледі. Мақала рецензенттердің оң қорытындысы және редакцияның шешімі негізінде ғана жариялауға қабылданады.
Бір автор журналдың бір санына автор немесе тең автор ретінде бір ғылыми мақала ұсына алады. Редакцияға жіберілген қолжазба бұрын жарияланбаған және басқа ғылыми басылымда бір мезгілде қаралып жатпаған түпнұсқа ғылыми еңбек болуы тиіс. Редакцияға жіберілген мақаланың жариялану ұзақтығы (ең ұзағы) - 1 жыл.
Редакция ұсынылған қолжазбаларды лицензияланған мәтіндік сәйкестікті анықтау жүйесі арқылы тексереді. Мақаланың түпнұсқалық көрсеткіші кемінде 85% болуы тиіс. Плагиат, өзіндік плагиат, деректерді бұрмалау, жалған дәйексөздер немесе өзге де академиялық адалдық талаптарының бұзылуы анықталған жағдайда мақала әрі қарай қарауға қабылданбайды. Редакция қабылданған шешім туралы авторға хабарлайды.
Мақалалар журналдың ресми электрондық платформасы арқылы қабылданады. Редакция қажет болған жағдайда автордан қосымша материалдар, түпнұсқа деректер, қолжазба көшірмелері немесе библиографиялық мәліметтерді нақтылауды сұратуға құқылы.
Журналға ұсынылатын мақала бұрын жарияланбаған, басқа басылымға қатар ұсынылмаған және төмендегі ғылыми бағыттардың біріне сәйкес келетін түпнұсқа зерттеу болуы тиіс:
Мақалада зерттеу мәселесінің өзектілігі, мақсаты, әдіснамасы, ғылыми жаңалығы, зерттеу нәтижелері мен негізделген қорытындылары нақты көрсетілуі тиіс.
Ғылыми мақаланың көлемі – 6-12 бет.
Ғылыми шолу, деректік хабарлама және қысқаша ғылыми зерттеулердің көлемі – 4-8 бет.
Мәтінді рәсімдеу талаптары:
Араб графикасындағы мәтіндер Unicode стандартын қолдайтын анық әрі оқылымды қаріппен берілуі тиіс.
ӘОЖ (UDC) индексі мақаланың бірінші бетінің жоғарғы сол жақ бұрышында көрсетіледі.
ӘОЖ-дан кейінгі келесі жолда ҒТАМР (МРНТИ / GRNTI) коды көрсетіледі (https://grnti.ru/).
Келесі жолда DOI көрсетіледі. DOI идентификаторын мақала жариялауға қабылданғаннан кейін журнал редакциясы тағайындайды.
Мақаланың атауы DOI-дан кейін бір жол төмен бас әріптермен, қою қаріппен, ортаға тураланып жазылады.
Мақала атауы зерттеу мазмұнын нақты көрсетуі және мүмкіндігінше 12 сөзден аспауы тиіс.
Мақала атауынан кейін автордың тегі мен инициалдары немесе толық аты-жөні көрсетіледі.
Егер авторлар әртүрлі мекемелерден болса, олардың аффилиациялары жоғарғы индекс арқылы белгіленеді: ¹, ², ³.
Хат-хабарға жауапты автор (*) белгісімен көрсетіледі.
Автор туралы мына мәліметтер беріледі:
Мысалы:
А.А. Автор¹*
¹ҚМДБ Ислам ғылыми-зерттеу институты, Алматы, Қазақстан
E-mail: author@example.kz
ORCID: https://orcid.org/0000-0000-0000-0000
Қосжақты жасырын рецензиялау талаптарына сәйкес рецензенттерге жіберілетін мақала нұсқасында авторды анықтайтын аты-жөні, аффилиациясы, электрондық поштасы, ORCID және өзге де жеке мәліметтер болмауы тиіс. Бұл мәліметтер журналдың электрондық жүйесіндегі метадеректер бөлімінде толтырылады.
АҢДАТПА сөзі қою қаріппен жазылады.
Аңдатпа мақаланың жалпы тақырыбын сипаттаумен шектелмей, нақты жүргізілген зерттеудің мазмұнын көрсетуі тиіс.
Аңдатпада:
Аңдатпа көлемі – 200-250 сөз.
Аңдатпа қазақ, ағылшын, араб және орыс тілдерінде ұсынылады.
Аңдатпада:
ТҮЙІН СӨЗДЕР сөз тіркесі қою қаріппен жазылады.
Түйін сөздер саны – 5-8 сөз немесе термин.
Түйін сөздер мақаланың негізгі ғылыми мазмұнын, зерттеу нысанын және негізгі ұғымдарын дәл көрсетуі тиіс.
Түйін сөздер қазақ, ағылшын, араб және орыс тілдерінде беріледі және үтір арқылы ажыратылады.
Мақаланың негізгі мәтіні мынадай құрылымда беріледі:
Бөлім атаулары жеке жолда беріліп, мәтін құрылымы мақала бойы бірізді сақталуы тиіс.
Кіріспеде:
Бұл бөлімде зерттеудің деректік базасы, пайдаланылған материалдар мен ғылыми әдістер нақты әрі толық сипатталуы тиіс.
Исламтанулық зерттеулерде Құран, хадис жинақтары, тәпсір, фиқһ, ақида, кәләм, сопылық және басқа классикалық исламдық еңбектер пайдаланылса, олардың зерттеудегі орны нақты көрсетіледі.
Дінтанулық зерттеулерде салыстырмалы, тарихи, әлеуметтанулық, психологиялық, антропологиялық, статистикалық немесе өзге де эмпирикалық әдістер қолданылса, олар толық сипатталуы тиіс.
Рухани мұра және деректану бағытындағы зерттеулерде қолжазбалар, сирек кітаптар, архивтік құжаттар және басқа да тарихи деректердің сақталған орны, қор атауы, шифры және зерттеу әдістері көрсетіледі.
Бұл бөлімде зерттеу барысында алынған негізгі ғылыми нәтижелер беріледі.
Авторлық тұжырымдар тиісті деректермен дәлелденіп, бұрынғы зерттеулермен салыстырылып, ғылыми тұрғыдан талқылануы тиіс.
Автор зерттеу барысында алынған жаңа нәтижелерді бұрыннан белгілі ғылыми мәліметтерден анық ажыратуы қажет.
Қорытындыда зерттеу нәтижелеріне сүйене отырып:
Қорытынды толық мәтін түрінде жазылады және кіріспе мен негізгі бөлімді қайталамауы тиіс.
«Рухани мұра және деректану» рубрикасына ұсынылатын мақалаларда қолжазбалар мен сирек кітаптар мүмкіндігінше толық ғылыми сипатталуы тиіс.
Қолжазбаға сілтеме жасағанда:
Мысалы:
ҚР Ұлттық кітапханасы, Сирек кітаптар мен қолжазбалар қоры, № ХХХ, 25б-26а.
Егер автор қолжазбаның авторлығы, мерзімі, көшірмешісі немесе шығарманың атауына қатысты жаңа атрибуция ұсынса, ол тиісті палеографиялық, кодикологиялық, текстологиялық немесе тарихи деректермен негізделуі тиіс.
Араб, парсы және түркі тілдеріндегі:
мақала бойы бірізді транслитерациялық жүйемен берілуі тиіс.
Арнайы ғылыми термин алғаш қолданылған жағдайда оның түпнұсқа жазылуын жақша ішінде көрсетуге болады:
тәпсір (تفسير)
усул әл-фиқһ (أصول الفقه)
ижаза (إجازة)
Мақала мәтінінде пайдаланылған ғылыми еңбектерге сілтеме автордың тегі, жарияланған жылы және бет нөмірі көрсетіле отырып беріледі.
Мәтін ішіндегі сілтеме үлгісі:
(Қыдыр, 2025: 233)
Егер автордың аты-жөні сөйлем ішінде көрсетілсе, жақша ішінде тек жарияланған жылы мен беті беріледі:
Т. Қыдырдың пікірінше (2025: 233), ...
Екі автор болған жағдайда:
(Қыдыр, Байбосынұлы, 2025: 145)
Үш және одан да көп автор болған жағдайда:
(Қыдыр және т.б., 2025: 87)
Бір автордың бір жылы жарық көрген бірнеше еңбегі:
(Қыдыр, 2025a: 45)
(Қыдыр, 2025b: 112)
Бірнеше дереккөзге сілтеме:
(Қыдыр, 2025: 233; Мүмінов, 2022: 117; Кенжетаев, 2021: 84)
Қолжазба немесе архивтік дерек:
(ҚР ҰК, Сирек кітаптар мен қолжазбалар қоры, № 123, 25б-26а)
Мақала соңындағы әдебиеттер тізімі авторлардың тегі бойынша әліпбилік ретпен беріледі. Мәтінде сілтеме жасалмаған еңбектер әдебиеттер тізіміне енгізілмейді.
Монография үлгісі:
Қыдыр Т. Алтын Орда дәуіріндегі ислами қолжазба мұралары. – Астана: [баспа атауы], 2025. – [бет саны] б.
Ғылыми журналдағы мақала үлгісі:
Қыдыр Т. Алтын Орда дәуіріндегі исламдық жазба мұраның ерекшеліктері // ZIYA: Journal of Islam and Spiritual Heritage. – 2025. – № 1. – 45-62 б.
Жинақтағы мақала үлгісі:
Қыдыр Т. Түркі-ислам қолжазба дәстүрінің сабақтастығы // Ислам өркениеті және рухани мұра: халықаралық ғылыми конференция материалдары. – Астана, 2025. – 120-135 б.
Көптомдық еңбек үлгісі:
Мүмінов Ә. Ислам тарихы мен жазба мұра. – Алматы: [Баспа], 2022. – Т. 2. – 456 б.
Классикалық араб тіліндегі еңбек:
әл-Бұхари, Мұхаммад ибн Исмаил. әл-Жамиғ ас-сахих. – Бейрут: Дар Ибн Касир, 2002. – 556 б
Электрондық дереккөз:
Автордың тегі А. Материал атауы. – URL: https://example.com (қаралған күні: 27.08.2026).
Кирилл немесе араб графикасындағы әдебиеттер үшін романизацияланған REFERENCES тізімі бөлек беріледі.
Мысалы:
Kydyr T. Altyn Orda dauirindegi islami qolzhazba muralary [Islamic Manuscript Heritage of the Golden Horde Period]. Astana: [Publisher], 2025. [Number of pages] p. (In Kazakh).
Мәтіндегі сілтеме форматы өзгермейді: (Қыдыр, 2025: 233).
Мақаладағы барлық кестелер, суреттер, диаграммалар және формулалар ретімен нөмірленеді.
Мәтінде оларға міндетті түрде сілтеме беріледі:
(1-кесте)
(1-сурет)
1-кесте – Қолжазбалардың жанрлық жіктелімі
1-сурет – Қолжазбаның алғашқы парағы
Графиктер, сызбалар және фотосуреттер мәтінде алғаш аталған жерден кейін орналастырылады.
Қолжазба немесе сирек кітаптың суреті пайдаланылған жағдайда оның астында:
Үшінші тұлғаларға немесе мекемелерге тиесілі материалдарды пайдалануға қажетті рұқсаттарды алу жауапкершілігі авторға жүктеледі.
Мақаланың негізгі мәтінінде қысқартулар мен аббревиатураларды қолдануға рұқсат етіледі.
Жалпыға белгілі емес қысқарту мәтінде алғаш кездескен кезде толық жазылып, одан кейін жақша ішінде қысқартылған нұсқасы беріледі.
Мысалы:
Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы (ҚМДБ).
Аңдатпа мен түйін сөздерде жалпыға түсінікті емес қысқартуларды қолдануға жол берілмейді.
Авторлар туралы мәлімет журналдың электрондық жүйесіндегі арнайы бөлімде ұсынылады.
Автор туралы мына мәліметтер көрсетіледі:
Қосжақты жасырын рецензиялау талаптарына сәйкес рецензенттерге жіберілетін мақала нұсқасында авторды анықтайтын мәліметтер болмауы тиіс.
Журнал:
Редакция академиялық әдеп бұзушылығы анықталған мақаланы рецензиялаудың кез келген кезеңінде қараудан алып тастауға құқылы.
Авторлар:
Мақалада ұсынылған ғылыми көзқарастар мен тұжырымдар авторларға тиесілі және олар міндетті түрде ZIYA: Journal of Islam and Spiritual Heritage («ЗИЯ: Ислам және рухани мұра») журналы редакциясының ресми ұстанымын білдірмейді.